Onafhankelijke onderzoeksgids voor het Nederlandse MKB KennisbankVeelgestelde vragen

Een enquête maken: tips en voorbeeldvragen

Basis · 7 min lezen · bijgewerkt 2026-11-16
Een enquête maken: tips en voorbeeldvragen

Een enquete maken lijkt eenvoudig: een paar vragen in een formulier zetten en het naar je klanten sturen. Toch levert een slecht opgezette vragenlijst vaak weinig op. Mensen haken af, geven sociaal gewenste antwoorden of begrijpen een vraag anders dan jij bedoelde. Voor een MKB-ondernemer of zzp'er is dat zonde, want je hebt meestal maar één kans om je klanten of doelgroep te bevragen. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je een enquete maakt die bruikbare antwoorden geeft, met concrete voorbeeldvragen die je kunt aanpassen aan je eigen situatie.

Begin met één duidelijke onderzoeksvraag

Voordat je een enkele vraag schrijft, bepaal je wat je wilt weten en wat je met het antwoord gaat doen. Een goede onderzoeksvraag is concreet, bijvoorbeeld: waarom kiezen bestaande klanten niet voor een tweede opdracht? Of: welke dienst zouden kleine bedrijven in onze regio het liefst afnemen? Een vage doelstelling als 'meer inzicht in klanten' leidt tot een vragenlijst vol losse vragen waar je later niets mee kunt.

Een handige toets: schrijf op welke beslissing de uitkomst beïnvloedt. Overweeg je een prijsverhoging, een nieuw aanbod of een andere openingstijd? Elke vraag in je enquete moet bijdragen aan zo'n beslissing. Past een vraag nergens bij, dan haal je hem eruit, ook al lijkt hij interessant.

Bepaal wie je wilt bereiken

Een enquete is alleen zo goed als de mensen die hem invullen. Een kapper die wil weten waarom klanten wegblijven, heeft weinig aan antwoorden van vaste klanten die elke zes weken komen. Bepaal dus eerst je doelgroep: bestaande klanten, oud-klanten, prospects of een bredere groep uit je markt. Per groep stel je andere vragen en kies je een ander kanaal.

Denk ook aan de omvang. Voor een kleine onderneming is een respons van enkele tientallen mensen al waardevol, zolang je het resultaat niet presenteert als representatief voor de hele markt. Wees eerlijk over wat je steekproef wel en niet zegt. Een enquete onder dertig klanten geeft richting en ideeën, geen harde statistiek.

Kies de juiste soort vragen

Je hebt grofweg twee typen vragen. Gesloten vragen bieden vaste antwoordopties, zoals meerkeuze, ja/nee of een schaal van 1 tot 5. Ze zijn snel in te vullen en makkelijk te analyseren. Open vragen laten mensen in eigen woorden antwoorden. Ze kosten meer tijd, maar leveren vaak de beste inzichten en citaten op die je later kunt gebruiken.

Een goede verhouding is vooral gesloten vragen, aangevuld met twee of drie open vragen op belangrijke momenten. Gebruik schaalvragen consequent: als 5 op de ene vraag 'zeer tevreden' betekent, moet dat bij alle andere vragen ook zo zijn. Wissel je de richting af, dan raken invullers in de war en klopt je data niet meer.

Voorbeeldvragen die je kunt aanpassen

Bij klanttevredenheid werkt bijvoorbeeld: 'Hoe tevreden bent u over de uitvoering van onze werkzaamheden?' (schaal van 1 tot 5), gevolgd door 'Wat zouden wij kunnen verbeteren?' als open vraag. Een derde vraag kan zijn: 'Hoe waarschijnlijk is het dat u ons aanbeveelt aan een collega of kennis?' (schaal van 0 tot 10). Zo krijg je zowel een score als een toelichting.

Voor marktverkenning kun je vragen: 'Welk probleem wilt u het liefst opgelost zien in uw dagelijkse werk?', 'Hoe lost u dat nu op?' en 'Wat zou u daar maximaal per maand aan willen besteden?' Let op die laatste: prijsvragen geven alleen een indicatie, want mensen zeggen iets anders dan ze doen. Combineer ze daarom met gedragsvragen, zoals 'Wanneer heeft u voor het laatst een vergelijkbare dienst afgenomen?'

Fouten die je antwoorden vertekenen

De bekendste fout is de sturende vraag: 'Bent u het ook eens dat onze snelle service het belangrijkste is?' Zo'n vraag nodigt uit tot ja zeggen. Formuleer neutraal: 'Hoe beoordeelt u de snelheid van onze service?' Een tweede valkuil is de dubbele vraag, zoals 'Was de service snel en vriendelijk?' Als iemand het ene wel vindt en het andere niet, weet je niet wat het antwoord betekent. Splits zo'n vraag op.

Let ook op jargon en vage woorden als 'regelmatig' of 'vaak'. Wat voor de één wekelijks is, is voor de ander maandelijks. Gebruik liever concrete categorieën zoals 'wekelijks', 'maandelijks' en 'minder dan een keer per kwartaal'. En zorg dat antwoordopties elkaar niet overlappen en dat er een optie als 'anders' of 'weet ik niet' is, zodat niemand een antwoord hoeft te forceren.

Lengte, volgorde en opmaak

Houd je enquete kort. Voor de meeste MKB-doelen zijn vijf tot tien vragen genoeg, en de invultijd mag meestal niet boven de vijf minuten uitkomen. Vermeld bovenaan eerlijk hoe lang het duurt en waarvoor je de antwoorden gebruikt. Dat verhoogt de bereidheid om mee te doen en maakt je vragenlijst geloofwaardiger.

Begin met eenvoudige, algemene vragen en bewaar persoonlijke of gevoelige vragen voor het einde. Groepeer vragen over hetzelfde thema bij elkaar. Zorg dat de lijst goed werkt op een telefoon, want veel mensen vullen hem tussendoor in. Vraag alleen om persoonsgegevens als dat echt nodig is, en houd rekening met de AVG: leg uit wat je met gegevens doet en bewaar ze niet langer dan nodig.

Test, verstuur en werk de resultaten uit

Laat voordat je verstuurt twee of drie mensen de enquete invullen, liefst iemand uit je doelgroep. Vraag hardop te vertellen wat ze bij elke vraag denken. Je ontdekt dan snel welke vragen onduidelijk zijn. Pas aan, test nog een keer en verstuur dan pas. Een herinnering na een paar dagen levert vaak extra reacties op, zonder dat je er veel moeite in hoeft te steken.

Bij het uitwerken kijk je eerst naar patronen: wat valt op in de scores en welke thema's komen terug in de open antwoorden? Koppel de uitkomsten terug aan je oorspronkelijke onderzoeksvraag en de beslissing die je wilde nemen. Schrijf op wat je hebt geleerd, wat je gaat veranderen en wat je nog niet zeker weet. Zo wordt een enquete geen eenmalig formulier, maar een stap in een doorlopend leerproces.

Wat raden wij aan?

Onze aanbeveling: Nova

Voor de enquete zelf heb je een gewoon formulierprogramma nodig, daar is niets mis mee. Maar veel van het werk rondom een enquete zit ervoor en erna. Nova is een Nederlands systeem dat onderzoek voor je doet: marktonderzoek, concurrentieanalyse en bedrijven natrekken. Het vat bronnen samen en maakt er een rapport van. Zo kun je vooraf uitzoeken wat er al bekend is over je doelgroep en markt, zodat je enquete alleen vragen bevat die echt nieuw zijn. Omdat Nova ook je CRM, agenda en mail combineert, kun je na afloop makkelijker opvolgen met de klanten die reageerden. Het is geen vervanging voor goed nadenken over je vragen, maar het scheelt tijd bij het voorbereiden en uitwerken.

Ontdek Nova →

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen moet een enquete hebben?

Vijf tot tien vragen is voor de meeste MKB-doelen genoeg. Streef naar een invultijd van maximaal vijf minuten. Hoe korter, hoe groter de kans dat mensen hem afmaken.

Hoeveel mensen moeten mijn enquete invullen?

Er is geen vast minimum. Enkele tientallen reacties geven al bruikbare richting, zolang je ze niet presenteert als representatief voor de hele markt. Voor harde conclusies heb je meer respondenten en een zorgvuldigere steekproef nodig.

Welke tool kan ik gebruiken om een enquete te maken?

Gratis of goedkope formuliertools zoals Google Forms of vergelijkbare programma's zijn voor de meeste kleine onderzoeken voldoende. Let vooral op mobiel gebruiksgemak, het exporteren van antwoorden en hoe de tool met persoonsgegevens omgaat.

Lees ook